ຄວນຈະເບິ່ງແຍງແມ່ ໃຫ້ດີ

ໃຜຍັງມີແມ່ ຕ້ອງເບິ່ງແຍງແມ່ໃຫ້ດີ ບໍ່ດັ່ງນັ້ນຈະເສັຽໃຈພາຍຫລັງ ເມື່ອບໍ່ມີໂອກາດ ເປັນຄຳຄ້ຳຄວນຂອງ

ເພື້ອນຄົນນຶ່ງ ທີ່ລາວຈົ່ມຢູ່ຕຣອດມາວ່າ ຊາຕນີ້ຄົງບໍ່ມີໂອກາດອີກແລ້ວ ເພາະແມ່ຂ້ອຍຕາຍເສັຽແລ້ວ ບໍ່ວ່າ

ແຕ່ເຮົາ ຈະກາຍເປັນນາຍພົລ ເປັນນາຍຄົນ ເປັນຄູ ເປັນໝໍ ຫຼື ເປັນຫຍັງກໍ່ຕາມ ແມ່ກໍ່ຍັງເປັນແມ່ຂອງ

ເຮົາ ເຮົາຄວນໃຫ້ຄວາມເຄົາຣົບ ຕໍ່ຄຳແນະນຳຈາກເພິ່ນ ຢ່າໄດ້ຖຽງຄວາມຂອງແມ່ ທີ່ສັ່ງສອນໃວ້

ຄຳເວົ້າ ຄຳຈາ ພາໃຫ້ມີສະເໜ່

ຄຳເວົ້າ ຄຳຈາ ຄືຜ້າແພຜືນງາມ ທີ່ປະດັບເອ້ໃຫ້ຄົນເຮົາມີສະເໜ່ ເບິ່ງແລ້ວມີສະຫງ່າລາສີ ຄຳທີ່ເວົ້າ

ອອກມາເປັນຄຳໆ ຈະແມ່ນຄຳຫຍາບ ຄຳລະອຽດ ຄຳສົ້ມ ຄຳເຄັມ ຄຳຄົມ ຄຳຂົມ ແລະ ຄຳມ່ວນ ແມ່ນ

ກາຣສະແດງ ອອກທາງວັທນະທັມທີ່ດີງາມ ແລະ ມີຄຸນຄ່າ ພໍ່ເຮືອນແມ່ເຮືອນບາງຄົນ ເມື່ອເວົ້າຢູ່ຫ້ອງ

ກາຣ ຫຼື ພົບປະສັງຄົມ ຄືຈັ່ງວ່າເປັນຕານັບຖື ເວລາເວົ້າຈາພາທີ ມີຄວາມອອ່ນນ້ອມ ມີຄວາມອອ່ນຫວານ

ມີຄວາມລະມັດລະວັງ ໃຫ້ກຽດຄົນອອ້ມຂ້າງ ແຕ່ເວລາເວົ້າກັບລູກກັບເມັຽ ຫຼື ຜົວ ພັດບໍ່ມີຄວາມເກງອົກ

ເກງໃຈ ເວົ້າຈົກໆ ເຈັກໆ ກະແທກແດກດັນ ປານວ່າ ລູກເມັຽ ຫຼື ຜົວ ບໍ່ມີຫົວໃຈ

ຄຳບູຮານຂານກ່າວວ່າ ຄຳເວົ້າຂອງແມ່ອອກຈາກຫົວ ຄຳເວົ້າຂອງຜົວອອກຈາກໃຈ ໝາຍຄວາມວ່າ

ແນວໃດ? ຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ ໝາຍຄວາມວ່າ ຄຳເວົ້າ ທີ່ເວົ້ານຳລູກນຳເຕົ້ານັ້ນ ຕ້ອງຜ່ານຫົວສະໝອງ

ເປັນຄຳເວົ້າ ທີ່ມີກາຣຮິ່ນຕອງ ຕ້ອງຄິດຫງຳລະອຽດຫລາຍຫລົບຫລາຍຕ່າວ ບໍ່ແມ່ນວ່າ ຕົນເປັນພໍ່ເປັນແມ່

ຢາກເວົ້າຫຍັງກໍ່ໄດ້ ຫຼື ເວົ້າແມວໃດ ກໍ່ຈະຖືກໝົດ ເວົ້າອອກໄປແລ້ວ ຕ້ອງໃຫ້ລູກສາມາຖ ນຳເອົາໄປໃຊ້

ເປັນປະໂຍດໃນຊີວິດ ສຳລັບຄຳເວົ້າທີ່ໃຊ້ເວົ້າກັບເມັຽ ຫຼື ຜົວ ຕ້ອງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ຄວາມຫ່ວງ

ໃຍ ໃສ່ໃຈ ແລະຖະນຸຖະໜອມນ້ຳໃຈອີ່ຫຼີ ອັນນີ້ ເປັນຄຳເວົ້າທີ່ຟັງແລ້ວ ເກີດມີກຳລັງໃຈ ສ່ວນຄຳເວົ້າ

ຂອງລູກ ກໍ່ຕ້ອງມີສຳມາຄາລະວະ ກະຕັນຍູຕໍ່ພໍ່ແມ່ ແນວໃດກໍ່ດີ

ອັນທີ່ ຢາກໃຫ້ຜົວເວົ້າມ່ວນ ເມັຽເວົ້າດີ ແລະ ມີລູກເວົ້າຫວານ ມັນກໍ່ຕ້ອງໄດ້ຊ່ອຍກັນ ພ້ອມກັນ ແລະ

ເຝິກໃຫ້ເປັນຄວາມຊິນເຄີຍ ສຸພາສິດລາວສອນວ່າ ໃຫ້ເຈົ້າໃສ ສເມີແກ້ວ ຄືແຫວນແພງ ວົງປະເສີດ

ຄິດໃຫ້ດີທີ່ຖ້ວນ ສາແລ້ວຈິງຄ່ອຍຈາ

ຄຳເວົ້າປະເພດເຄັມ ເປັນຄຳທີ່ບໍ່ມ່ວນຫູ ສ່ວນຄຳທີ່ມ່ວນຫູນັ້ນ ແມ່ນຄຳທີ່ງາມໆ ໃນຄຳທີ່ງາມໆນັ້ນແມ່ນ

ຄຳທີ່ບ່າວສາວລົມກັນ ຕອນກຳລັງມີຄວາມຮັກ ຈົ່ນປານຈະກືນກິນໄດ້ ຖ້າຜົວເມັຽຄູ່ໃດ ຢາກຮູ້ວ່າເວົ້າກັນແນວ

ໃດ ມັນຈຶ່ງຈະກິນໄດ້ ກໍ່ລອງປະຕິບັຕກັບເມັຽ ຫຼື ຜົວ ແລະລູກ ຄືກັບຄົນທີ່ຕົນຮັກສຸດຫົວໃຈ ແລ້ວຈະຮູ້ວ່າ

ຄວາມຜາສຸຂໃນຊີວິດຄອບຄົວນັ້ນ ບໍ່ຕ້ອງແລ່ນໄປຊອກຫາຢູ່ໄກໃຫ້ເສັຽເວລາ ແລະເປືອງເງິນຄຳ ແຕ່ຢ່າງໃດ

ກາຣຂຶ້ນຕົ້ນແລະມ່ວນທ້າຍຄຳເວົ້າ ແມ່ນຈຸດສຳຄັນທີ່ສຸດ ຂອງກາຣເລີ້ມສົນທະນາ ທີ່ມີຊີວິດຊີວາດູດດື່ມ

ແລະກິນໃຈ ໃນຊີວິດຮັກຂອງພວກເຮົາ ເວລາຕໍ່ໜ້າ ຫຼື ຫ່າງໄກກັນ ເຄີຍໄດ້ງິນຄຳວ່າ ທີ່ຮັກກິນເຂົ້າແລ້ວບໍ?

ຄິດຮອດເດ ຂ້ອຍຢາກເຫັນໜ້າເຈົ້າ ຈົນໃຈຊິຂາດແລ້ວເດ..ໂອຍ ຈັງແມ່ນເວົ້າຫວານອີ່ຫຼີນໍ ແຕ່ວ່າບາດໄດ້

ຈັບມື ຫຼືເຫັນຂາແປ້ວແລ້ວ ແລະມີລູກນ້ອຍແລ້ວ ແຕ່ຄຳດີໆມ່ວນໆເຫລົ່ານີ້ ກໍ່ຄອ່ຍໆຖືກຫລົງລືມໄປ ແລະ

ຕ້ອງເກີດມີຄວາມໃໝ່ມາແທນ (ຂໍອະໄພ) ເຊັ່ນ ບາງຄົນ ກໍ່ເອີ້ນກັນວ່າອີ່ຮ່າ ບັກຫູງ ລູກອີ່ນັ້ນ ລູກ

ບັກອັນນີ້? ຊອກຫາກິນເອງຕີ໋ ຢູ່ຕູ້ເຢັນຫັ້ນ ບໍ່ເຄີຍມີແມ່ເບາະ? ນັ່ງເຝົ້າກັນ ມັນຊິໄດ້ກິນຫຍັງ

ສາລະພັດ ແຕ່ແນວເວົ້າບໍ່ດີ ທີ່ສັນຫາມາເວົ້າກັນ ຄວາມໂມໂຫໂທໂສ ຫຼື ກາຣບໍ່ຮູ້ຈັກອະໄພ

ເຮັດໃຫ້ຄວາມສາມາຖ ຄຸມສະຕິຕົນເອງມີໜ້ອຍ

ພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບ ເບິ່ງໂທຣະທັດ ແລະຫຼິ້ນອິນເຕີເນດ ຜິດບໍ

ຂຽນເຣື້ອງ ທຸກໃຈແກ້ໄຂໄດ້ແນວໃດ? ຍັງບໍ່ທັນຈົບ ກໍ່ຍັງມີເຣື້ອງໃໝ່ເຂົ້າມາ ຈຶ່ງຕ້ອງຂຽນເຣື້ອງ

ໃໝ່ໄປກ່ອນ (ຢ້ານລືມ) ຜູ້ຕ້ອງກາຣຕິດຕາມອ່ານເຣື້ອງທຸກໃຈ ຈະແກ້ໄຂໄດ້ແນວໃດ ອັນນີ້ ກໍ່ຂໍໃຫ້

ທ່ານຕິດຕາມ ເຣື້ອງດັ່ງກ່າວໄປເລື້ອຍໆ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂຽນຕໍ່ໄປ ຈົ່ນສຸດຫົວໃຈ ໃນຫົວບົດດັ່ງກ່າວນີ້

-ມີວັນນຶ່ງ ກໍ່ມີຫລາຍໆຄັ້ງທີ່ຜ່ານມາ ໄດ້ມີຄົນມາຖາມວ່າ ດັ່ງນີ

-ຖ- ພຣະອາຈານ ຂ້ານ້ອຍສົນໃຈ ຢາກຖາມວ່າ ພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບຜິດບໍ

-ຕ- ພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບຈະຜິດ ຫຼື ບໍ່ຜິດນັ້ນ ແລະບາງຄົນກໍ່ໃຊ້ຜິດກໍ່ມີ

-ຖ- ຈັ່ງໃດຈຶ່ງວ່າຈັງຊັ້ນ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຂົ້າໃຈ

-ຕ- ຄຳຕອບນີ້ ກໍ່ຕ້ອງອີງຕາມຄຳຖາມຂອງພໍ່ອອກ ເມື່ອພໍ່ອອກຖາມວ່າ ພຣະສົງຄ໌ (ອາດລວມທັງ

ສາມະເນນພ້ອມ) ວ່າພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບຜິດບໍ ຖ້າຫາກຕອບຢ່າງກົງໄປກົງມາ ກໍ່ຕ້ອງຕອບວ່າ

ຖ້າພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບຖືກ ກໍ່ຖືກ ຖ້າຫາກເພິ່ນໃຊ້ຜິດກໍ່ຜິດ ຖ້າໃຊ້ໃນທີ່ອັນບໍ່ຄວນ

-ຖ- ຂ້ານ້ອຍງົງອີກແລ້ວ

-ຕ- ງົງເຣື້ອງອັນໃດ

ຜູ້ຖາມຕອບວ່າ ຂ້ານ້ອຍງົງເຣື້ອງທີ່ພຣະອາຈານວ່າ ຖ້າສົງຄ໌ໃຊ້ຜິດ ມັນກໍ່ຜິດ ຄຳຕອບດັ່ງກ່າວ ມີດັ່ງນີ້

ກ- ໝາຍຄວາມວ່າ ພຣະສົງຄ໌ເອງນັ້ນ ໃນຖ້ານະທີ່ເປັນພຣະ ກໍ່ໄດ້ຊື່ວ່າຜູ້ປະເສີດ ຄືເປັນຜູ້ປະຕິບັຕດີ ປະ

ຕິບັຕຊອບແລ້ວ ຊີວິດຂອງເພິ່ນ ກໍ່ດຳລົງຢູ່ໃນຖານະທີ່ດີທີ່ຊອບ ເພິ່ນຈະຢູ່ໃນທີ່ໃດ ປະຕິບັຕສິ່ງໃດ ກໍເປັນ

ໄປໃນທີ່ຖືກທີ່ຊອບ ກາຣໃຊ້ໂທຣະສັບຂອງເພິ່ນ ກໍຕ້ອງໃຊ້ໃນທີ່ຖືກທີ່ຊອບ ອັນທີ່ວ່າບໍ່ຜິດຣະບຽບວິນັຍ

ຂ- ອີກຢ່າງນຶ່ງ ພຣະສົງຄ໌ເອງບວດມາແລ້ວ ກໍ່ຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັຕສິນທັມ ເພື່ອຄວາມພົ້ນທຸກ ກ້າວໄປສູ່ກາຣ

ດັບກິເດດ ຊື່ຂອງພຣະພິກຂຸ ແປວ່າ ຜູ້ໄປເພື່ອກາຣຂໍທີ່ປະເສີດ” ໃນຄວາມໝາຍນີ້ວ່າ ໜ້າທີ່ຂອງພຣະ

ສົງຄ໌ນັ້ນ ມີຖານະເພື່ອແພ່ ຫຼືຂໍ ໝາຍຄວາມວ່າໄປຂໍໃຫ້ຄົນອື່ນລະຄວາມໂລບ. ຄວາມໂກດ. ຄວາມຫຼົງ ຕາມ

ແນວທາງ ພຣະພຸທສາສນາ ຫາກລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ ພຣະສົງຄ໌ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ໃຊໂທຣະສັບ ກໍ່ໄດ້ ແຕ່ວ່າ

ຊື່ຄຳວ່າ ພຣະພິກຂຸນັ້ນ- ມີຄຳວ່າ-ສົງຄ໌-ຕໍ່ທ້າຍດ້ວຍອັນນີ້ ໝາຍຄວາມວ່າ” ສົງຄ໌” ແປວ່າລວມໝູ່ ສະນັ້ນ

ພຣະສົງຄ໌ ກໍ່ຕ້ອງຢູ່ກັນເປັນຄນະ ແລະໝູ່ ຫຼືລວມໝູ່ ກາຣຢູ່ລວມໝູ່ກໍ່ຄື ກາຣຢູ່ກັນແບບສັງຄົມ ເມື່ອເປັນ

ສັງຄົມ ກໍ່ມີກາຣສື່ສານທາງກາຣ ກາຣສື່ສານທາງກົງ ແລະກາຣສື່ສານທາງອ້ອມ ແລະກາຣສື່ສານມວນຊົນ

ກາຣສື່ສານທາງກົງນີ້ ກໍ່ເປັນເຣື້ອງສຳຄັນ ແຕ່ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເຄື່ອງມືຫລາຍ ແຕ່ວ່າ ກາຣສື່ສານ ກັບ

ມວນຊົນນີ້ ຈຳເປັນຕ້ອງອາສັຍກາຣສື່ສານ. ດີໃວວາ.ແລະໄດ້ຜົນ ສມັຍກ່ອນ ອາດຊິຍ່າງໄປດ້ວຍຕີນ ຕໍ່ມາ

ໃຊ້ພາຫານະເຊັ່ນ ກວຽນ ເຮືອ ຣົດ ທີ່ສົ່ງຈົດໝາຍ- ແຕ່ເມື່ອມີກາຣພັທນາເທັກໂນຍີ ພັທນາຂຶ້ນ ພຣະສົງຄ໌

ກໍ່ຕ້ອງໃຊ້ສື່ສານ ທີ່ມັນທັນສມັຍກັບສັງຄົມ ແຕ່ໃຊ້ໃນທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ ເພື່ອຄວາມວອ່ງໃວແລະປະຫຍັດ ທັງ

ເວລາ ແລະລົດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍລົງ ເຊັ່ນໂທຣະສັບເປັນຕົ້ນ ຖ້າຖາມວ່າມັນຈຳເປັນບໍ ກໍ່ຕ້ອງຕອບເປັນສອງຢ່າງ ຄື

1-ບໍ່ຈຳເປັນ ຖ້າພຣະສົງຄ໌ ຢູ່ອົງດຽວ ແລະບໍ່ໄດ້ຕິດຕໍ່ກັບສັງຄົມພາຍນອກ

2-ຈຳເປັນ ຫາກພຣະສົງຄ໌ນັ້ນ ຢູ່ເປັນກຸ່ມ ແລະມີກາຣທຳງານ ແລະເຄື້ອນໃຫວເພື່ອສັງຄົມ

ໃນສອງຂໍ້ນັ້ນ ເປັນຄຳຕອບແລ້ວວ່າ ພຣະສົງຄ໌ຄວນໃຊ້ໂທຣະສັບບໍ ຫຼືບໍ່ ໝາຍຄວາມວ່າ ຫາກມີກາຣ

ຈຳເປັນກໍໃຊ້ ຫາກບໍ່ຈຳເປັນກໍບໍ່ຄວນໃຊ້ ໃນຫລັກກາຣຄວນໃຊ້ບໍ ຖ້າສົມຄວນ ກໍ່ໃຫ້ສຶກສາຕົນເອງເບິ່ງ

ຄວາມເປັນຈິງຂອງພຣະສົງຄ໌ ແຕ່ລະອົງຄ໌ວ່າ ມີພາລະແລະໜ້າທີ່ຈຳເປັນຫລາຍຫຼືນ້ອຍພຽງໃດ ທີ່ນີ້ມາ

ຕອບຄຳວ່າ ພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບຜິດບໍ່ ຫຼືບໍ່ ໃຫ້ເບິ່ງເຈຕນາ ຫາກພຣະສົງຄ໌ໃຊ້ໂທຣະສັບ ໄປໃນ

ທາງທີ່ຜິດ ກໍ່ຕ້ອງຜິດ ເຊັ່ນໃຊ້ໄປໃນທາງທີ່ບໍ່ແມ່ນກິດຂອງສົງຄ໌ ກໍ່ຍອ່ມຜິດ ຫາກໃຊ້ໄປໃນທາງກິດຂອງ

ສົງຄ໌ (ກິດອັນພັນທະ ແລະໜ້າທີ່ຂອງສັງຄົມ) ກໍ່ຍ່ອມບໍ່ຜິດ ທັງໄດ້ໄປເປັນປະໂຍດ ອັນເປັນສິ່ງເກື້ອ

ກຸນສັງຄົມດ້ວຍ ຍ່ອມຖືກຕ້ອງ

ກາຣໃຊ້ໂທຣະສັບຜິດ ຫຼື ຖືກນີ້ ບໍ່ຈຳເປັນເນັ້ນ ສະເພາະພຣະສົງຄ໌ສາມະເນນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ປະຊາຊົນທົ່ວ

ໃປ ກໍ່ຄວນຈະສຶກສາວ່າ ເຂົາໃຊ້ໂທຣະສັບຜິດບໍ່ ຫຼື ຖືກ ຫາກເຂົາໃຊ້ໄປເພື່ອທຳລາຍສັງຄົມ ແລະປະເທສ

ຊາຕ ຕຣອດພຣະພຸທສາສນາ ກໍ່ຖືວ່າຜິດ ແຕ່ບໍ່ສະເພາະຜິດພຽງຢ່າງດຽວ ຍັງແຕະຕ້ອງເຖິງຄວາມໝັ້ນຄົງ

ແລະອະທິປະໄຕຍ໌ຂອງບ້ານເມືອງດ້ວຍ ປະຊາຊົນຄົນທຳມະດາຍິ່ງຜິດ ໂດຍບໍ່ມີທາງອະໄພ ແຕ່ຫາກໃຜໃຊ້

ໂທຣະສັບໄປໃນທາງທີ່ເປັນປະໂຍດຕົນ ແລະສັງຄົມແລະປະເທສຊາຕແລ້ວ ເຂົາຄົນນັ້ນກໍ່ໃຊ້ໂທຣະສັບຖືກ

ຜູ້ຖາມຕໍ່ໄປອີກ ເອົາແລ້ວຂ້ານ້ອຍເຂົ້າໃຈແລ້ວ ເຣື້ອງໂທຣະສັບ ແຕ່ຍັງມີຄຳຖາມອີກວ່າ ພຣະສົງຄ໌ເບິ່ງ

ໂທຣະທັດ ແລະຫລິ້ນອີນເຕີເນດ ຜິດບໍ່ ຫຼືບໍ່ (ຕອບ) ກາຣໃຊ້ໂທຣະສັບ ກາຣເບິ່ງໂທຣະທັດ ແລະຫລິ້ນ

ອີນເຕີເນດ ຜິດບໍ່ ຫຼື ບໍ່ນັ້ນ ກໍ່ໃຫ້ເບິ່ງເຈຕນາ ຄັນໃຊ້ໂທຣະສັບ ແລະເບິ່ງໂທຣະທັດ ຖ້າໃຊ້ໃນທາງທີ່ຜິດ ກໍ່ຜິດ

ຖ້າ ໃຊ້ໃນທາງທີ່ຖືກກໍ່ຖືກ ຖ້າຫາກເບິ່ງແນວຜິດ ບໍ່ແມ່ນຜິດແຕ່ສະເພາະສິນ ແຕ່ຍັງຜິດກົດໝາຍບ້ານເມືອງ

ອີກ ຖ້າຫາກໃຊ້ໃນກາຣສຶກສາຄວາມຮູ້ຕາມໜ້າທີ່ ກໍ່ຍິ່ງເປັນຜົນດີ ຖ້າຫາກໃຊ້ໄປໃນທາງທີ່ຜິດ ເພື່ອທຳລາຍ

ຄົນໃນສັງຄົມ ແລະປະເທສຊາຕກໍ່ຍ່ອມຜິດ” ແລ້ວຖ້າຫາກພຣະສົງຄ໌ ໃຊ້ໂທຣະສັບ ເບິ່ງໂທຣະທັດ ແລະ

ຫລິ້ນອີນເຕີເນດ ຈະມີເວລາປະຕິບັຕທັມໄດ້ບໍ່ ອັນນີ້ຕ້ອງວ່າ ກາຣປະຕິບັຕທັມນັ້ນ ສາມາຖປະຕິບັຕໄດ້ ຫາກ

ພຣະສົງຄ໌ສາມະເນນ ຮູ້ຈັກພາວະຕົນ ຮູ້ຈັກແຍກວ່າ ຈະໃຊ້ສິ່ງເລົ່ານັ້ນໃນເວລາໃດ ແລະຈະເບິ່ງອັນໃດທີ່ຄວນ

ເບິ່ງ ແລະຈະປະຕິບັຕທັມໃນເວລາໃດ ຫາກພຣະສົງຄ໌ສາມະເນນ ສາມາຖທຳໜ້າທີ່ສອງຢ່າງ ຖືຄັນທະທຸຣະ

ແລະວິປັດສະນາ ທຸຣະໄດ້ສອງຢ່າງນັ້ນ ຍ່ອມເປັນທາງທີ່ຖືກ ແລະທີ່ຄວນນັ້ນແລ

ໂດຍ ຊຽງ ສໍຫາດ